Ortadoğu'nun ve Bereketli Hilal'in kalbinde, Akdeniz'in doğu kıyılarından Fırat Nehri'nin suladığı kadim çöl vahalarına kadar uzanan Suriye Arap Cumhuriyeti; insanlık tarihinin bilinen ilk alfabelerine, ilk tarım yerleşimlerine ve kesintisiz yaşamın sürdüğü dünyanın en eski şehirlerine ev sahipliği yapan kadim bir medeniyet beşiğidir. Roma İmparatorluğu'nun sütunlu caddelerinden Emevi Halifeliği'nin mozaikli saraylarına, Haçlı kalelerinden Osmanlı kervansaraylarına kadar sayısız çağın katman katman üst üste bindiği bu efsanevi topraklar; seyyahlara tarihin derin köklerine dokunma ayrıcalığı sunar. Yasemin kokulu Şam avlularında kakuleli kahve yudumlamak, dünyanın en büyük kapalı çarşılarının kubbeli labirentlerinde kaybolmak ve çölün ortasında altın sarısı sütunların gölgesinde yürümek isteyen Hadi Yollara seyyahları için Suriye; hüznün ve büyüleyici kültürel ihtişamın iç içe geçtiği sarsıcı bir Doğu masalıdır. Binlerce yıllık tarihi, mimarisi ve cömert misafirperverliğiyle Asya kıtasının en köklü ve dokunaklı açık hava müzelerinden biridir.
Görülmesi Gereken Şehirler ve Bölgeler
Suriye yolculuğu, yeryüzünde kesintisiz yaşamın sürdüğü en eski başkent olarak tarihe geçen ve "Yaseminler Şehri" olarak anılan kadim Sam Damascus ile başlar. Şehrin ve İslam dünyasının en görkemli yapılarından biri olan 8. yüzyıl yapımı Emevi Camii (Büyük Şam Camii); altın mozaikli avlusu, Vaftizci Yahya'nın (Hz. Yahya) türbesi ve Selahaddin Eyyubi'nin mezarıyla kentin kalbidir. Roma döneminden kalan Jüpiter Tapınağı kemerleri altından girilen efsanevi Hamidiye Çarşısı (Souq Al-Hamidiyah), dondurmasıyla ünlü tarihi Bakdash dükkanı, Azem Sarayı ve Hristiyan mahallesindeki Aziz Pavlus Şapeli kentin asaletini sergiler.
Tarihi İpek Yolu'nun Akdeniz'e açılan ana ticaret kapısı ve dünyanın en eski metropollerinden olan kuzey kenti Halep Aleppo; devasa bir tepe üzerine kurulu, derin hendeği ve anıtsal kapısıyla fethedilemez Halep Kalesi (Citadel of Aleppo) ile kente hükmeder. Kilometrelerce uzanan tarihi kapalı çarşıları (El-Medine Çarşısı), Halep Ulu Camii, tarihi sabunhaneleri ve kervansaraylarıyla bir ticaret şaheseridir.
Suriye Çölü'nün ortasındaki bir vahada palmiyeler arasında yükselen efsanevi kraliçe Zenobia'nın antik kenti Palmira (Tadmor); UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan devasa Sütunlu Cadde, Bel Tapınağı kalıntıları, Roma Tiyatrosu ve mezar kuleleriyle çölün kraliçesidir. Ülkenin Akdeniz kıyısındaki ana liman kenti ve sayfiye merkezi olan Lazkiye (Latakia) ise M.Ö. 14. yüzyılda ilk çivi yazısı alfabenin keşfedildiği antik Ugarit harabeleri, Mavi Sahil (Cote d'Azur) plajları ve yakınındaki sarp dağların tepesine kurulu görkemli Selahaddin Kalesi (Qal'at Salah El-Din) ile Akdeniz iklimi sunar.
Doğa Harikaları, Asi Nehri ve Krak des Chevaliers
Suriye coğrafyası, çöl vahasından verimli nehir vadilerine kadar zengin bir çeşitlilik barındırır. Hama kentinden geçen Asi Nehri üzerinde kurulu 20 metreyi aşan devasa tarihi ahşap su dolapları (Noria'lar), nehrin suyunu asırlardır tarlalara taşıyan ve dönerken çıkardıkları hüzünlü seslerle bilinen mühendislik anıtlarıdır.
Humus yakınlarında sarp bir volkanik tepenin üzerine tüneyen "Krak des Chevaliers" (Hısnü'l-Ekrad); T.E. Lawrence tarafından "Dünyanın en kusursuz ve büyüleyici orta çağ kalesi" olarak nitelendirilen, çift kat surları ve tonozlu salonlarıyla UNESCO korumasındaki devasa bir Haçlı kalesidir. Şam yakınlarındaki kayalıklara asılı Hristiyan köyü Maaloula ise Hz. İsa'nın konuştuğu antik Batı Aramice dilinin dünyada halen günlük hayatta konuşulduğu tek yerdir.
Geleneksel Mutfak Kültürü, Şam Mezzeleri ve Halep Kebapları
Suriye gastronomisi, Ortadoğu ve Akdeniz lezzetlerinin anası kabul edilen dünyanın en rafine ve zengin mutfaklarından biridir. Halep kenti kebap çeşitleriyle efsanedir; özellikle taze vişne sosuyla kömür ateşinde pişen "Vişneli Kebap" (Kabab Karaz) ve cevizli fıstıklı kebaplar birer ustalık eseridir.
Sofraların açılışında sunulan zengin mezeler; közlenmiş patlıcanlı nar ekşili Mütebbel, humus, cevizli acı biber ezmesi Muhammara ve sumaklı taze çıtır ekmekli Fattoush salatasıdır. İnce bulgur ve kuzu kıymasıyla hazırlanan içli köfteler "Kibbeh" (Halep'te onlarca farklı çeşidi yapılır) sofraların baş tacıdır. Şam'daki tarihi Bakdash dükkanında dev ahşap tokmaklarla dövülerek hazırlanan ve üzeri antep fıstığıyla kaplanan sakızlı geleneksel dondurma "Booza" küresel bir efsanedir. Tatlılarda çıtır fıstıklı Baklava ve peynirli sıcak Knafeh öne çıkar. Yemeklerin ardından demli kakuleli Arap kahvesi ikram edilir.
Şehir İçi ve Şehirler Arası Ulaşım Rehberi
Suriye'de şehirler arası ulaşım, ana arterlerde çalışan konforlu otobüs firmaları ve paylaşımlı servis araçlarıyla (Microbus) sağlanır; Şam ile Halep, Humus ve Lazkiye arasındaki ana otoyollar açıktır. Ancak seyahat edenlerin güvenlik kontrol noktaları nedeniyle pasaportlarını daima yanlarında bulundurmaları gerekir.
Şam ve Halep şehir içi ulaşımında sarı taksiler ve dolmuşlar kullanılır; taksilerde genellikle taksimetre yerine binmeden önce makul bir fiyatta anlaşılır. Şam'ın tarihi sur içi Eski Şehir bölgesi ise tamamen daracık sokaklardan oluştuğu için yürüyerek gezilir.
Gece Hayatı, Eğlence Kültürü ve Yetişkin Dünyası
Suriye'de gece hayatı, Şam'ın tarihi Hristiyan mahallesi Bab Touma ve Bab Sharqi sokaklarında restore edilmiş Osmanlı konaklarında hizmet veren şık avlu restoranları, caz barları ve canlı müzik mekanlarında yaşanır; bu mekanlarda nargile dumanı, ud ezgileri ve meze eşliğinde geç saatlere kadar sohbet edilir.
Yetişkin eğlencesi ve şans oyunları açısından Suriye'de kumarhaneler ve şans oyunları yasal olarak yasaktır; ülkede resmi lisanslı ticari kumarhane bulunmaz. Gece eğlencesi daha çok lüks otel restoranları, geleneksel müzikli canlı akşamlar ve nargile kafeler etrafında toplanır.
Alışveriş, Yerel Zanaatlar & Hediyelikler
Suriye, bin yıllık el zanaatlarının günümüzde dahi aslına uygun üretildiği bir alışveriş cennetidir. Şam'ın ünlü ceviz ağacı üzerine sedef kakmalı mobilyaları, sehpaları ve tavla takımları dünyanın en kaliteli el işçiliğidir. Halep'in 3.000 yıllık geleneksel zeytinyağı ve defne yağından yapılan doğal Halep Sabunu (Aleppo Soap) cilt sağlığı için dünyaca ünlüdür.
Tarihi çarşı yürüyüşleri ve antik kent gezileri için rahat yürüyüş ayakkabıları ve seyahat çantalarını Hadi Yollara Mağaza ürünlerinden seçebilirsiniz. Suriye'den dönerken alınabilecek en değerli hediyelikler; hakiki defne yağlı Halep sabunları, sedef kakmalı ahşap mücevher kutuları, el dokuması Şam ipeği ve brokar kumaşları (Kraliçe II. Elizabeth'in gelinliğinde kullanılmıştır), taze antep fıstıklı tatlılar ve baharat karışımlarıdır.
Kültürel Kurallar & Güvenlik
Suriye halkı derin bir nezaket, saygı ve cömert misafirperverlik geleneğine sahiptir; yabancı misafirlere "Ehlen ve Sehlen" (Hoş geldiniz) diyerek içtenlikle yaklaşırlar. Geleneksel değerlere saygı göstermek esastır; camileri ve dini mekanları ziyaret ederken mütevazı giyinmek ve ayakkabıları çıkarmak zorunludur. Yerel halkla sohbet ederken siyasi ve hassas savaş konularını açmamak nezaketen uygundur.
Suriye seyahati planlayan gezginlerin ülkedeki güncel güvenlik ve siyasi durumu resmi dışişleri seyahat uyarıları üzerinden mutlaka detaylıca araştırmaları ve seyahatlerini lisanslı yerel turizm acenteleri eşliğinde gerçekleştirmeleri esastır. Güvenlik kontrol noktalarında iş birliği yapmak ve askeri binaların fotoğrafını çekmemek güvenlik açısından zorunludur.