Bangkok Seyahat Hazırlığı & Ulaşım Rehberi: Tapınaklar, Kanallar ve Gökdelenlerin Başkenti

Güneydoğu Asya coğrafyasının en baş döndürücü, en enerjik ve kontrastları en keskin megakentlerinden biri olan Bangkok, Tayland’ın kalbinde, Chao Phraya Nehri’nin kıvrımları etrafında yirmi dört saat yaşayan devasa bir metropoldür. Yerel dilde "Melekler Şehri" anlamına gelen Krung Thep Maha Nakhon adıyla anılan bu büyüleyici başkent; Rattanakosin Adası’nda altın varakları ve zümrüt taşlarıyla parıldayan Büyük Saray (Grand Palace), 46 metrelik dev Yatan Buda heykeline ev sahipliği yapan Wat Pho ve nehrin karşı kıyısında porselen mozaikleriyle yükselen Wat Arun (Şafak Tapınağı) gibi kadim kutsal yapıları, 314 metre yükseklikteki cam tabanlı MahaNakhon SkyWalk, devasa tasarım alışveriş merkezleri (ICONSIAM, Siam Paragon) ve neon ışıkları altında dumanı tüten Yaowarat (Çin Mahallesi) sokak tezgâhlarıyla yan yana yaşatır. Geleneksel Tuk-Tuk seslerinin gökyüzünde süzülen BTS Skytrain trenleriyle karıştığı bu metropole adım atmadan önce Bangkok valize neler konmalı sorusuna saray protokolü ve çatı barı kurallarını bilerek yanıt vermek ve Bangkok havalimanından merkeze nasıl gidilir konusundaki iki farklı havalimanı raylı sistemini doğru planlamak, şehirdeki zamanınızı kusursuzca yönetmenizi sağlar.

Kuzeyin dağlarla çevrili kültür kenti Chiang Mai veya güneyin turkuaz kıyı cennetleri Phuket, Krabi ve Pattaya rotalarına geçişte ülkenin ana ulaşım merkezi olan başkent, başlı başına günlerce keşfedilmeyi hak eden bir dünyadır. Şimdi bu hiç uyumayan "Melekler Şehri"ne doğru yola çıkmadan önce bavul hazırlığından metro ve nehir teknesi hatlarına, bilet ücretlerinden dünyaca ünlü sokak mutfağına kadar tüm detayları adım adım inceleyelim.

Bangkok Valize Neler Konmalı?

Yıl boyunca sıcaklığın 28 ile 36 derece arasında seyrettiği tropikal bir metropole hazırlanırken Bangkok valize neler konmalı listesinde hem kavurucu sokak sıcağını hem de şehrin katı giyim kurallarını (dress code) dikkate almak gerekir. Gündüzleri Chatuchak Pazarı’nda veya Thonburi kanallarında gezerken nefes alan ince pamuklu tişörtler, keten gömlekler ve havadar kıyafetler en büyük kurtarıcınızdır. Ancak bu şehirde mutlaka uymanız gereken iki özel giyim kuralı vardır:

Birincisi, Büyük Saray (Grand Palace) ve Zümrüt Buda Tapınağı (Wat Phra Kaew) kraliyet protokolüne tabi olduğundan, sıradan plaj tapınaklarının aksine burada omuza veya bele şal bağlayarak içeri girmeye izin verilmez. Hem kadınlar hem de erkekler için **bileğe kadar uzanan bol pantolon veya uzun etek** ve **omuzları tamamen kapatan kollu tişört veya gömlek** zorunludur (yırtık kot pantolon, dar tayt, şort ve kolsuz bluzlarla giriş yapılamaz). Ayrıca tapınak binalarının içine girerken ayakkabılar çıkarıldığından kolay giyilip çıkarılan bir yürüyüş ayakkabısı ve öğle güneşinde ısınan mermer zeminlerde yürümek için ince bir çorap bulundurmak çok pratiktir. İkincisi ise akşamları şehrin dünyaca ünlü 50–70. katlardaki Çatı Barlarına (Sky Bar / Rooftop Bar – Sirocco, Vertigo, MahaNakhon) çıkacaksanız, "Smart Casual" kuralı gereği erkeklerin **kapalı ayakkabı ve uzun pantolon** giymesi şarttır (parmak arası terlik, sandalet ve spor şortla çatı barlarına giriş kabul edilmez). Ek olarak, BTS Skytrain vagonlarında ve devasa alışveriş merkezlerinde klimalar buz gibi çalıştığı için çantanızda her zaman ince bir hırka, yağışlı aylar için katlanabilir bir şemsiye ve güçlü bir taşınabilir şarj cihazı (powerbank) bulundurmalısınız.

Bangkok Havalimanından Merkeze Nasıl Gidilir?

Başkentte uluslararası ve bölgesel uçuşlara hizmet veren iki büyük havalimanı bulunmaktadır: Kıtalararası uçuşların ana merkezi olan Suvarnabhumi Uluslararası Havalimanı (BKK) ve bölgesel/düşük maliyetli havayollarının merkezi olan Don Mueang Uluslararası Havalimanı (DMK). Bu nedenle Bangkok havalimanından merkeze nasıl gidilir sorusunu indiğiniz havalimanına göre yanıtlamak gerekir:

• Suvarnabhumi Havalimanı’ndan (BKK) Merkeze Ulaşım (30 km Doğu): Trafiğe hiç takılmadan merkeze gitmenin en hızlı ve en ucuz yolu, terminalin en alt katından (B Katı) her 10–15 dakikada bir (05.30–24.00 arası) kalkan Airport Rail Link (ARL) hızlı trenidir. Tren, 22 dakikada Makkasan İstasyonu’na (MRT Mavi Hat Phetchaburi metrosu aktarması) ve 26 dakikada Phaya Thai İstasyonu’na (BTS Açık Yeşil Hat Sukhumvit aktarması) ulaşır; bilet ücreti yalnızca 15 ile 45 THB (yaklaşık 0,45–1,30 USD) arasındadır. Eğer doğrudan sırt çantalı gezginlerin merkezi olan Khao San Road bölgesine gidecekseniz, 1. Kat 7 numaralı kapıdan kalkan turuncu S1 Ekspres Otobüsü kişi başı 60 THB karşılığında doğrudan Khao San’a gider. Taksi veya Grab / Bolt tercih ederseniz, 1. kattaki resmi taksi otomatından sıra fişi alarak bindiğiniz taksiler taksimetre ücreti + 50 THB havalimanı harcı + 75 THB otoyol geçiş ücretiyle birlikte toplam 350–500 THB (yaklaşık 10–14,5 USD) tutar.
• Don Mueang Havalimanı’ndan (DMK) Merkeze Ulaşım (24 km Kuzey): Terminalden doğrudan geçiş yapılan SRT Kırmızı Hat (Red Line) banliyö treni, 15 dakikada sadece 20 THB karşılığında merkezdeki Krung Thep Aphiwat (Bang Sue) istasyonuna ulaşır ve buradan doğrudan MRT Mavi Hat metrosuna bağlanır. Alternatif olarak çıkış kapısından kalkan klimalı A1 ve A2 otobüsleri 20 dakikada Mo Chit BTS / Chatuchak MRT istasyonuna (30 THB), A3 otobüsü Lumphini Parkı’na (50 THB) ve A4 otobüsü doğrudan Khao San Road’a (50 THB) gider.
• İki Havalimanı Arası Ücretsiz Servis (BKK – DMK): Eğer Suvarnabhumi’ye inip Don Mueang’dan iç hat uçuşuna geçecekseniz, uçak biletinizi göstererek iki havalimanı arasında her 20–30 dakikada bir çalışan ücretsiz klimalı transfer otobüslerini kullanabilirsiniz.

Bangkok Şehir İçi Ulaşım

Günün yoğun saatlerinde (07.30–09.30 ve 16.30–20.00 arası) karayolu trafiğinin neredeyse durma noktasına gelebildiği bu dev metropolde, Bangkok şehir içi ulaşım planlamasının altın kuralı şudur: **Raylı sistemleri ve nehir teknelerini ana ulaşım aracınız yapın!** Çünkü yerin üstünde viyadüklerden giden BTS Skytrain trenleri, yerin altından geçen MRT metroları ve Chao Phraya Nehri üzerindeki ekspres tekneler trafik sıkışıklığından hiç etkilenmeden sizi dakikalar içinde şehrin bir ucundan diğerine ulaştırır.

Kısa mesafelerde ve ara sokaklarda (Soi) ise kentin simgesi olan üç tekerlekli Tuk-Tuk’lar, elektrikli paylaşımlı Tuk-Tuk uygulaması MuvMi ve kavşaklarda bekleyen turuncu yelekli motosiklet taksiler (Win Motorbike / GrabBike / Bolt Bike) en hızlı çözümleri sunar.

Bangkok Metro Tramvay Otobüs Hatları

Son yıllarda açılan yeni hatlarla birlikte Güneydoğu Asya’nın en kapsamlı raylı ve su yolu ağlarından birine kavuşan kentte, Bangkok metro tramvay otobüs hatları bir gezginin gitmek isteyeceği her noktayı birbirine bağlar:

• BTS Skytrain (Yüksek Raylı Metro – Açık Yeşil, Koyu Yeşil ve Altın Hat): Caddelerin iki-üç kat yukarısında viyadükler üzerinde çalışan havai metro sistemidir. Sukhumvit Hattı (Açık Yeşil); kuzeydeki Chatuchak Hafta Sonu Pazarı’ndan (Mo Chit) başlayarak Siam, Chit Lom, Asok, Phrom Phong ve Thong Lo gibi en popüler alışveriş ve konaklama bölgelerinden geçer. Silom Hattı (Koyu Yeşil) ise Milli Stadyum (MBK Center) ve Siam’dan başlayıp Lumphini / Silom (Sala Daeng) üzerinden nehir kıyısındaki Saphan Taksin (Merkez İskele) istasyonuna iner. Ayrıca Altın Hat (Gold Line) monorayı doğrudan dev ICONSIAM kompleksinin kapısına bağlanır.
• MRT Yeraltı Metrosu (Özellikle Mavi Hat / Blue Line): Turistler için en kritik metro hattıdır! Çünkü MRT Mavi Hat; modern şehir merkezindeki Sukhumvit (Asok) ve Silom istasyonlarını doğrudan Wat Mangkon (Chinatown / Yaowarat), Sam Yot ve Sanam Chai (Wat Pho, Büyük Saray ve Çiçek Pazarı’nın hemen yanı!) ile karşı yakadaki Wat Arun yakınlarına bağlar.
• Chao Phraya Ekspres Nehir Tekneleri ve Elektrikli Feribotlar: BTS Saphan Taksin istasyonunun hemen altındaki Sathorn (Central Pier) İskelesi’nden kalkan bayrak kodlu nehir otobüsleridir. Turuncu Bayraklı Tekne ve Mavi Bayraklı Turist Teknesi; ICONSIAM, Ratchawong (Chinatown), Pak Khlong Talat, Wat Arun, Tha Maharaj (Büyük Saray) ve Phra Arthit (Khao San Road) iskelelerine uğrayarak hem ulaşım hem de muhteşem bir nehir turu sağlar. Ayrıca Tha Tien İskelesi’nden karşı yakadaki Wat Arun’a her 5 dakikada bir karşıdan karşıya geçiş (Cross-River Ferry) tekneleri çalışır.
• Khlong Saen Saep Kanal Tekneleri: Şehrin içinden geçen dar su kanalında çalışan bu hızlı tekneler, Eski Şehir’deki Altın Dağ Tapınağı (Wat Saket / Phanfa Bridge) yakınından kalkıp Pratunam ve Asok iş merkezine kadar trafiğin tam ortasından su yararak ilerler.

Bangkok Toplu Taşıma Kartı ve Bilet Fiyatları

Şehirdeki BTS ve MRT hatları farklı şirketler tarafından işletildiği için bilet sistemleri birbirinden ayrıdır; Bangkok toplu taşıma kartı ve bilet fiyatları konusunda bilmeniz gereken en pratik ödeme yöntemleri ve tarifeler şunlardır:

• MRT Metrosu (Mavi, Mor, Sarı ve Pembe Hatlar) – Temassız Kredi Kartı Avantajı: MRT yeraltı metrolarında gişede kuyruk beklemenize hiç gerek yoktur! Turnikelerdeki EMV okuyuculara **temassız Visa veya Mastercard banka/kredi kartınızı** okutarak doğrudan geçebilirsiniz. Tek yön biniş ücretleri istasyon sayısına göre 17 ile 45 THB (yaklaşık 0,50–1,30 USD) arasındadır.
• BTS Skytrain Biletleri ve Rabbit Card: BTS turnikelerinde yabancı kredi kartları doğrudan geçmez; istasyon otomatlarından nakit (veya QR) ile tek kullanımlık kart alabilir (mesafeye göre 17–62 THB), gişeden doldurulabilir Rabbit Card çıkartabilir veya aynı gün içinde çok fazla in-bin yapacaksanız 150 THB (yaklaşık 4,40 USD) tutarındaki 1 Günlük Sınırsız BTS Kartı (One-Day Pass) satın alabilirsiniz.
• Chao Phraya Nehir Teknesi Ücretleri: Yerel halkın kullandığı Turuncu Bayraklı Ekspres Tekne mesafe fark etmeksizin tek yön sabit 16 THB (yaklaşık 0,45 USD), klimalı elektrikli MINE Smart Ferry 20–30 THB, Mavi Bayraklı Turist Teknesi tek biniş 30 THB (tüm gün sınırsız indi-bindi kartı 150 THB) ve Tha Tien – Wat Arun karşıdan karşıya geçiş feribotu ise yalnızca 5 THB’dir!
• Khlong Saen Saep Kanal Teknesi: Mesafeye göre tekne içinde görevliye nakit olarak 12 ile 22 THB ödenir.

Bangkok Ne Zaman Gidilir En İyi Mevsim ve Akşam Yemeği

Nehir kıyısında terlemeden tapınakları gezmek ve gökdelenlerin açık hava teraslarında akşam rüzgârının tadını çıkarmak için Bangkok ne zaman gidilir en iyi mevsim sorusunun en kusursuz yanıtı, Kasım ortasından Şubat sonuna kadar süren serin ve kurak mevsimdir. Bu dönemde yağışlar neredeyse tamamen durur, nem oranı düşer ve akşamları sıcaklık 23–26 derece gibi çok keyifli bir seviyeye iner. Mart ile Mayıs ayları yılın en sıcak dönemidir; ancak 13–15 Nisan tarihlerinde dünyaca ünlü Songkran (Tayland Yeni Yılı Su Festivali) kutlandığı için tüm şehir dev bir su savaşı ve eğlence alanına dönüşür. Haziran–Ekim arası ise öğleden sonra sağanaklarının görüldüğü muson dönemidir.

Güneş Wat Arun’un kulesinin arkasından batıp şehir milyonlarca ışıkla aydınlandığında, başkent dünyanın bir numaralı sokak gastronomisi sahnesine dönüşür. Şehrin tüm tapınaklarını, yüzen pazarlarını ve semtlerini kapsamlıca keşfetmek için hazırladığımız Bangkok seyahat rehberi sayfasına da mutlaka göz atmalısınız. Akşam yemeği için en heyecan verici iki adres; neon tabelalarıyla ünlü Yaowarat Caddesi (Chinatown) ve Chulalongkorn Üniversitesi yakınındaki yeni nesil lezzet caddesi Banthat Thong Road’dur. Burada incecik bir omlet ağının içine sarılmış karidesli Pad Thai (tarihi Thip Samai Pratu Phi’de taze portakal suyu eşliğinde), koruyucu gözlükleriyle wok tavasının başında harikalar yaratan Michelin yıldızlı sokak aşçısı Jay Fai’nin efsanevi yengeçli omleti (Khai Jeaw Poo), Jeh O Chula veya Pe Aor’un krema kıvamındaki dev karidesli Tom Yum Goong çorbası, fesleğenli ve çıtır yumurtalı Pad Kra Pao, yeşil papaya salatası Som Tam ve Victory Monument çevresindeki küçük kaselerde sunulan Tekne Eriştesi (Boat Noodles / Kuay Teow Ruea) damaklarda unutulmaz bir şölen yaratır.

Bangkok Taksi Ücretleri ve Uber Kullanımı ile Tatlı ve Kafe Durakları

Güneydoğu Asya genelinde olduğu gibi başkentte de Uber bulunmamaktadır; Bangkok taksi ücretleri ve uber kullanımı denildiğinde telefonunuzda mutlaka olması gereken üç uygulama Grab, daha ekonomik fiyatlar sunan Bolt ve belirli bölgelerde (Siam, Chinatown, Rattanakosin, Ari) çok ucuza paylaşımlı veya özel elektrikli Tuk-Tuk çağırmanızı sağlayan MuvMi uygulamasıdır. Sokaktan pembe, sarı-yeşil veya mavi renkli resmi taksileri çevirdiğinizde taksimetre açılış ücreti yalnızca 35 THB (yaklaşık 1 USD) olup şehir içi 5–6 kilometrelik bir yolculuk ortalama 70–120 THB (2–3,5 USD) tutar. Sokaktan taksiye binerken sürücüye mutlaka "Meter, please" (Taksimetre lütfen) demeli, sabit yüksek fiyat isteyen taksiler yerine bir sonrakini çevirmeli veya doğrudan Grab/Bolt kullanmalısınız.

Şehrin yaratıcı kafe ve tatlı kültürü ise başlı başına bir keşif rotasıdır. Tarihi nehir mahallesi Talad Noi’nin dar sokaklarındaki Mother Roaster ve 150 yıllık bir binada nehir manzarası sunan Hong Sieng Kong, ya da yeşil bahçeleriyle ünlü Ari ve Thong Lo semtlerindeki üçüncü nesil kahveciler harika molalar sunar. Tatlı tarafında ise 90 yılı aşkın süredir Büyük Saray yakınında hizmet veren Michelin Bib Gourmand ödüllü Kor Panich’te veya Sukhumvit Thong Lo’daki Mae Varee’de yiyeceğiniz Mango Sticky Rice (Khao Niao Mamuang) şehrin tartışmasız kralıdır. Ayrıca alışveriş merkezlerindeki After You Dessert Cafe’nin ünlü Mango Sticky Rice Kakigori (Kar Buzu Tatlısı) ve Pang Cha’nın beş farklı çay yaprağı ve boba incileriyle hazırladığı Royal Thai Tea tatlısı sıcak bir günün ardından eşsiz bir ferahlık verir.

Bangkok Araç Kiralama Gerekli Mi ve Ekonomik Seyahat Tüyoları

On milyonu aşkın nüfusu, sol şeritten akan karmaşık kavşakları ve yoğun trafiğiyle bu megakentte Bangkok araç kiralama gerekli mi sorusunun yanıtı çok nettir: Kesinlikle hayır! Şehir içinde otomobil kiralamak hem otopark hem de trafik açısından zaman kaybıdır. BTS Skytrain, MRT metrosu, Chao Phraya nehir tekneleri ve çok ekonomik olan Bolt/Grab taksiler sayesinde şehrin her noktasına çok daha hızlı ve ucuza ulaşabilirsiniz.

Şehir dışındaki ünlü Damnoen Saduak ve Amphawa Yüzen Pazarları ile trenin tezgâhların tam ortasından geçtiği Maeklong Demiryolu Pazarı (Rom Hup Market)’na (80 km) gitmek için sabah erken saatte kalkan paylaşımlı minibüs turlarına katılmak; eski krallık başkenti Ayutthaya Tarihi Parkı’na (80 km kuzey) gitmek içinse merkez garından yalnızca 20 THB’ye (0,60 USD) kalkan trenleri kullanmak en ekonomik yöntemdir. Ayrıca şehir içinde öğle yemeklerini büyük alışveriş merkezlerinin alt katlarındaki efsanevi yemek katlarında (özellikle Terminal 21 Pier 21 Food Court ve ICONSIAM Sooksiam) yemek, tertemiz ve klimalı bir ortamda 40–70 THB’ye (1,20–2 USD) Michelin rehberine girmiş sokak lezzetlerini tatmanızı sağlar.

Bangkok Gitmeden Önce Bilinmesi Gerekenler

Gelenek ile fütürizmin iç içe geçtiği bu metropolde Bangkok gitmeden önce bilinmesi gerekenler listesi, ilk kez gelen gezginleri her türlü sürprizden korur:

• "Tapınak Bugün Kapalı" (Grand Palace is Closed) Aldatmacasına İnanmayın: Büyük Saray veya Wat Pho’ya doğru yürürken, tapınağın birkaç yüz metre uzağında resmi görünümlü veya güleryüzlü kişiler yanınıza yaklaşarak "Büyük Saray bugün Budist tatili / kraliyet töreni nedeniyle öğlene kadar kapalı, gelin sizi ucuz Tuk-Tuk ile başka bir Şanslı Buda tapınağına ve tekne turuna götürelim" derse **kesinlikle inanmayın**! Büyük Saray her gün 08.30–15.30 arası açıktır; doğrudan resmi beyaz duvarlı ana giriş kapısına yürüyün (bu kişilerin amacı sizi komisyon aldıkları takım elbise/mücevher dükkanlarına veya fahiş fiyatlı özel tekne iskelelerine götürmektir).
• Wat Arun Gün Batımı Manzarası İçin Karşı Kıyı: Wat Arun’u gezdikten sonra gün batımında tapınağın ışıklandırılmış silüetini izlemek için feribotla karşı kıyıya (Tha Tien tarafına) geçin; Eagle Nest Bar, Chom Arun veya The Deck terasları en büyüleyici açıyı sunar.
• Chatuchak Pazarı Sadece Hafta Sonu Kurulur: 15.000’den fazla tezgâhıyla dünyanın en büyük açık hava pazarlarından biri olan Chatuchak (JJ Market), tüm bölümleriyle yalnızca **Cumartesi ve Pazar günleri** (09.00–18.00 arası) açıktır.
• Nakit Baht ve 7-Eleven Kültürü: Büyük mağazalar kredi kartı kabul etse de gece pazarlarında, sokak tezgâhlarında, nehir teknelerinde ve BTS otomatlarında **nakit Tayland Bahtı (THB)** şarttır. Her yüz metrede bir karşınıza çıkan 24 saat açık 7-Eleven marketleri ise sıcak tostlarından buzlu içeceklerine kadar gezginlerin en büyük dostudur.

Bangkok İnternet E-Sim ve Telefon Hattı

Metro aktarmalarını takip etmek, Bolt/Grab üzerinden araç çağırmak ve Google Haritalar’da nehir iskelesi saatlerini görmek için kesintisiz internet bağlantısı şarttır. Bangkok internet e-sim ve telefon hattı konusunda ülkenin en hızlı 5G ve 4G altyapısına sahip operatörleri AIS ve TrueMove H (DTAC)’dir. Her iki operatör de metropolün tüm yeraltı metro tünellerinde ve gökdelenlerinde mükemmel çekim gücü sunar.

Uçuşunuz öncesinde telefonunuza AIS veya TrueMove destekli bir turist e-SIM paketi yükleyebilir ya da Suvarnabhumi ve Don Mueang havalimanlarının varış salonlarındaki resmi operatör stantlarından dakikalar içinde sınırsız internetli fiziksel SIM kart satın alabilirsiniz. Ayrıca şehirdeki tüm alışveriş merkezlerinde, kafelerde ve otellerde ücretsiz Wi-Fi erişimi mevcuttur.

Bangkok Güvenli Mi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Her yıl on milyonlarca gezgini ağırlayan başkentte Bangkok güvenli mi dikkat edilmesi gerekenler nelerdir sorusuna verilecek yanıt oldukça rahatlattıcıdır; şehirde şiddet suçları son derece nadirdir ve yerel halk Budist kültürün getirdiği hoşgörüyle turistlere karşı oldukça naziktir. Gece geç saatlerde Sukhumvit, Silom, Yaowarat veya Khao San caddelerinde güvenle yürüyebilirsiniz. Yine de bu büyüklükteki her turistik metropolde olduğu gibi dikkat edilmesi gereken birkaç altın kural vardır.

İlk olarak, sokaktan Tuk-Tuk’a binerken "10 veya 20 THB’ye tüm gün şehir turu" teklif eden sürücülere itibar etmemeli (sizi terzi ve mücevher dükkanlarında saatlerce gezdirirler), gideceğiniz noktayı belirleyip binmeden önce gerçekçi bir yol ücreti (genellikle kısa mesafeler için 80–150 THB) üzerinde anlaşmalı veya doğrudan MuvMi / Bolt / Grab uygulamalarını kullanmalısınız. İkinci olarak, kalabalık Chatuchak Pazarı’nda, Pratunam sokaklarında ve gece pazarlarında sırt çantanızı önünüzde taşımaya özen göstermelisiniz. Son olarak, ülkede Kraliyet Ailesi’ne ve Buda tasvirlerine (heykellerine, resimlerine ve üzerinde kral portresi bulunan Baht banknotlarına) büyük bir saygı duyulur; tapınaklarda Buda heykellerine sırtınızı dönerek uygunsuz pozlar vermemek ve yere düşen bir banknotu durdurmak için üzerine ayakkabıyla basmamak, yerel kültüre gösterilen saygının en önemli parçasıdır.